గ్రామీణ భారతానికి హరిత ఆర్థిక క్రాంతి

పారిశ్రామిక విప్లవం, నవకల్పనలు అనగానే మనకు నగరాలు, భారీ పారిశ్రామిక రంగాలే గుర్తుకొస్తాయి. కానీ, మన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పర్యావరణానికి తీవ్ర ముప్పుగా పరిణమిస్తున్న సహజ వ్యర్థాలను ఆర్థిక వనరులుగా మార్చుకోవడం ద్వారా నిశ్శబ్ద విప్లవాన్ని సుసాధ్యం చేయవచ్చు. జలాశయాలను పాడుచేసే గుర్రపు డెక్క, పశువుల పేడ, కోళ్ల ఫారాల్లోని వ్యర్థాలను సంపదగా మార్చే ప్రక్రియల ద్వారా గ్రామీణ పేదరికం, ఇంధన కొరత, పర్యావరణ క్షీణత వంటి అనేక సమస్యలకు ఏకకాలంలో శాశ్వత పరిష్కారాలను సాధించవచ్చు.

భారతదేశం బలీయమైన ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదిగేందుకు పర్యావరణ పరిరక్షణ, గ్రామీణాభివృద్ధి అతి ముఖ్యమైన స్తంభాలుగా పనిచేస్తాయి. ఈ క్రమంలో పర్యావరణానికి ముప్పు కలిగించే అంశాలను సంపదను సృష్టించే కారకాలుగా మార్చుకునే దిశగా అడుగులు వేయాలి. మన నదులు, చెరువులు, కాలువలను ఆక్రమించి పర్యావరణ వ్యవస్థను నాశనం చేస్తున్న గుర్రపు డెక్కను కేవలం ఒక ఆపదగా కాకుండా గొప్ప అవకాశంగా చూడాలి. ఇది నీటి ఉపరితలంపై దట్టంగా పెరిగి వెలుతురును అడ్డుకోవడమే కాకుండా, ఆక్సిజన్‌ స్థాయులను తగ్గించి చేపల పెంపకానికి, జలచరాలకు తీవ్ర విఘాతం కలిగిస్తుంది. అయితే, ఈ మొక్కను క్రమబద్ధంగా సేకరించి శుద్ధి చేస్తే, అది అత్యధిక పోషక విలువలు కలిగిన…